Zakład Historii Kultury

pokój 02 (niski parter)
tel. 0-22 55 24 503
kierownik: dr hab. Justyna Kowalska-Leder

Profil naukowy Zakładu Historii Kultury

Zakład zajmuje się problematyką historii kultury widzianej w perspektywie antropologii słowa oraz historii idei, postaw, wyobrażeń, obyczajów i praktyk kulturowych.

Projekt uprawiania historii kultury z perspektywy antropologii słowa zakłada analizowanie praktyk i użyć języka, zarówno nieliterackich, jak i literackich, w odniesieniu do mediów kulturowych i ustanawianych przez nie systemów komunikacji: mowy i kultury oralnej, pisma i kultury skrypturalnej, druku i kultury typograficznej, słowa elektronicznego i kultury zinformatyzowanej.

Refleksji krytycznej poddawane jest również samo pojęcie kultury polskiej oraz segmentacja procesu historycznego (m.in. kategoria kultury nowoczesnej i jej relacji z kulturą nowożytną i staropolską). W pracach zakładu wydobywana jest także kulturologiczna orientacja polskiej myśli XX wieku (zob. www.kulturologia.uw.edu.pl).

Zakład Historii Kultury współpracuje z trzema francuskimi ośrodkami badawczymi: École des hautes etudes en sciences sociales (Équipe Anthropologie de l’écriture, Groupe de recherches interdisciplinaires sur l’histoire du littéraire – GRIHL, Centre de recherches sur les arts et le langage – CRAL), l’Université Paris-IV Sorbonne (Centre interdisciplinaire de recherches Centre-Européennes – CIRCE), Institut des textes & manuscrits modernes (Équipe Genèse et autobiographie).

 

Zespoły naukowe – rozwiń:

+ZESPOŁY NAUKOWE W ZHK

 

Zespół Kultury Staropolskiej

prof. dr hab. Marek Prejs (kierownik Zespołu), dr hab. Paweł Majewski, prof. ucz., dr Ada Arendt (sekretarz Zespołu), dr hab. Igor Piotrowski, dr Aleksandra Jakóbczyk-Gola, dr Hanna Jurkowska

Badania Zespołu skupiają się na badaniu procesu współwystępowania oralności i piśmienności w kulturze epok dawnych oraz na kwestii pamięci kulturowej.
Zespół Kultury Staropolskiej jest współorganizatorem i uczestnikiem Warszawskich Czwartków Staropolskich – wspólnych, comiesięcznych zebrań naukowych całego środowiska staropolan warszawskich (wszyscy członkowie Zespołu wystąpili na tych spotkaniach z referatami).
Zespół zrealizował do tej pory dwa projekty naukowe (zamknięte wydaniem tomów zbiorowych): „Humanistyczne modele kultury nowożytnej wobec dziedzictwa starożytnego” jako część zbiorowego projektu badawczego „Humanizm. Idee, nurty i paradygmaty humanistyczne w kulturze polskiej” oraz program „Mnemonika i pamięć kulturowa epok dawnych”.

Zespół Kultury XIX wieku

dr Małgorzata Litwinowicz-Droździel (kierownik Zespołu), dr hab. Justyna Jaworska (ZFiKW), dr Joanna Kubicka, dr hab. Iwona Kurz, prof. ucz. (ZFiKW), dr Igor Piotrowski, dr Piotr Kubkowski, mgr Jakub Jakubaszekdr Alicja Urbanik-Kopeć,

Zespół zajmuje się badaniem doświadczenia nowoczesności w kulturze polskiej XIX wieku. Dąży do uchwycenia i opisania zmian dokonujących się w sferze medialno-komunikacyjnej jako najściślej związanych z doświadczeniem nowoczesności, pozwalających na zrozumienie swoistości procesów modernizacji w Polsce. Celem poszukiwań jest także wyodrębnienia podstawowych dla XIX wieku kategorii kulturowych oraz prześledzenia przemian praktyk kultury, w szczególności komunikacyjnych, oraz wskazanie jej medialnych dominant.

W latach 2013-2017 zespół realizuje trzyletni projekt „Ekspozycje nowoczesności. Wystawy krajowe i tematyczne na ziemiach polskich w latach 1821–1929 roku a doświadczanie procesów modernizacyjnych” finansowany ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Efektem tej pracy zespołowej są tomy Praktyka-utopia-metafora. Wynalazek w XIX wieku (2016) oraz Ekspozycje nowoczesności. Wystawy a doświadczanie procesów modernizacyjnych w Polsce 1821-1929, a także strona internetowa www.wystawykrajowe.uw.edu.pl.

Zespół Badań Pamięci o Zagładzie

dr hab. Justyna Kowalska-Leder (kierownik Zespołu), dr Jan Borowicz (ZFiKW), dr hab. Agata Chałupnik (ZTiW), dr Paweł Dobrosielski (ZKW, sekretarz Zespołu), dr Olga Kaczmarek (ZAS), dr Joanna Krakowska (Instytut Sztuki PAN), dr hab. Iwona Kurz, prof. ucz (ZFiKW), mgr Zofia Mioduszewska (ZHK), mgr Kornelia Sobczak (ZHK), prof. em. dr hab. Małgorzata Szpakowska (ZHK), mgr Agnieszka Witkowska-Krych (ZHK), mgr Karolina-Wróbel-Bardzik (ZHK) oraz mgr Agnieszka Pajączkowska (ZFiKW), mgr Karolina Sulej (ZFiKW) i mgr Joanna Woźnicka.

Zespół zajmuje się badaniem wizualnych i dyskursywnych śladów Zagłady Żydów utrwalonych w kulturze polskiej. Szczególne miejsce w jego pracach zajmuje temat pamięci o relacjach polsko-żydowskich podczas drugiej wojny światowej. Badania prowadzone przez zespół mają charakter intermedialny i wykorzystują zróżnicowane źródła: dokumenty osobiste, literaturę, teatr, film, fotografię oraz inne formy upamiętniania Zagłady. Członkowie zespołu reprezentują bowiem różne subdyscypliny badań kulturoznawczych.

W latach 2012-2018 zespół realizował projekt „Ślady Holokaustu w imaginarium kultury polskiej” finansowany ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Dotychczasowe efekty prac Zespołu to między innymi tom Ślady Holokaustu w imaginarium kultury polskiej (red. Paweł Dobrosielski, Justyna Kowalska-Leder, Iwona Kurz, Małgorzata Szpakowska, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2017), książka Agaty Chałupnik Niech się pan nie wyteatrza! Auschwitz w twórczości Mariana Pankowskiego (WUW, Warszawa 2017) oraz książka Pawła Dobrosielskiego Spory o Grossa. Polskie problemy z pamięcią o Zagładzie (Wydawnictwo IBL, Warszawa 2017).

Zespół opracował dla studentów IKP program specjalizacji „Reprezentacje i upamiętnienia Zagłady Żydów”.

Zespół badań nad teoriami oraz praktykami socjalizmu i komunizmu

Badania zespołu mają na celu przełamanie dotychczasowych sposobów opowiadania oraz pisania o okresie socjalizmu państwowego, a także  rozwoju i funkcjonowania idei socjalistycznych i komunistycznych w kulturze polskiej przed rokiem 1944 oraz po roku 1989. Interesuje nas odnajdywanie i przywracanie do naukowej refleksji potencjalnie emancypacyjnych wątków socjalistycznych idei zmiany społecznej, a także sproblematyzowanie i przedefiniowanie dotychczasowych periodyzacji okresu PRL.

Ponadto interesuje nas badanie kulturowej rzeczywistości Polski Ludowej w całej jej złożoności: z uwzględnieniem zarówno polityk modernizacyjnych i emancypacyjnych, jak i procesów długiego trwania pewnych wzorców i tradycji. Uważamy, że należy przyjrzeć się sposobom realizacji postępowych/modernizacyjnych postulatów i obietnic, sposobom wcielania ich w życie, ale również samym wizjom nowoczesności i postępu, jakie zostały w nich zawarte. Badanie kulturowej historii PRL wymaga podejścia intersekcjonalnego i interdyscyplinarnego, a zarazem kwestionującego dotychczasowe reguły dyskursu o tym okresie historii najnowszej.

Wśród zajmujących nas tematów znajdują się przemiany struktury klasowej oraz przemiany własności po drugiej wojnie światowej, reprezentacje procesów awansu i deklasacji, śledzenie przemian obyczajowych, przemiany idei i praktyk z zakresu ekonomii, refleksja nad środowiskiem naturalnym, zmieniający się status instytucji naukowych i kultury eksperckiej. Nie chcemy zamykać naszych zainteresowań w granicach państw narodowych. Zamiast tego zależy nam na wprowadzeniu perspektywy komparatystycznej, która pozwoli na ujęcie zróżnicowanych doświadczeń powojennych przemian modernizacyjnych w ZSRR, Czechosłowacji, NRD i innych krajach bloku, a także w państwach nieeuropejskich.

Zespół planuje organizację regularnych seminariów badawczych, pracę nad wspólną publikacją, a także tworzenie i konsultowanie sylabusów zajęć i materiałów dydaktycznych z zakresu historii oraz idei socjalistycznych i komunistycznych.

Zespół tworzą: Maja Głowacka, Weronika Parfianowicz, Kornelia Sobczak, Magda Szcześniak, Agata Zborowska.

 

Pracownice i pracownicy oraz terminy ich dyżurów w semestrze zimowym r.a. 2021/2022:

prof. em. dr hab. Andrzej Mencwel, andrzej.mencwel@uw.edu.pl

dyżury: po kontakcie mailowym

prof. em. dr hab. Małgorzata Szpakowska, m.szpakowska@uw.edu.pl

dyżur: po kontakcie mailowym

prof. dr hab. Marek Prejs, marek.prejs@uw.edu.pl

dyżury: poniedziałki 13.00-14.00 (online, po wcześniejszym umówieniu) oraz środy 11.15-12.15 (stacjonarnie)

dr hab. Paweł Majewski, prof. ucz., pj.majewski@uw.edu.pl

dyżury: środy 15.00-16.00 oraz piątki 13.00-14.00 (stacjonarnie)

dr hab. Paweł Rodak, prof. ucz., p.rodak@uw.edu.pl

dyżury: poniedziałki 10.00-11.00 (online, po wcześniejszym kontakcie mailowym), wtorki 13.00-14.00 (stacjonarnie)

dr hab. Justyna Kowalska-Leder (kierowniczka ZHK), j.kowalska-leder@uw.edu.pl

dyżury: poniedziałki 16.30-17.30 (stacjonarnie), środy 13.00-14.00 (online, po wcześniejszym umówieniu)

dr hab. Małgorzata Litwinowicz-Droździel (zastępczyni dyrektorki IKP ds. naukowych), m.litwinowicz@uw.edu.pl

dyżury: środy 15.00-16.00 (stacjonarnie), czwartki 12.00-13.00 (online; możliwe też inne terminy po wcześniejszym umówieniu)

dr hab. Igor Piotrowski, igorpiotrowski@uw.edu.pl

dyżury: poniedziałki 18.15-19.15 oraz czwartki 15.00-16.00 (stacjonarnie)

dr Ada Arendt, ada.arendt@uw.edu.pl

dyżury: wtorki 14.00-15.00 (stacjonarnie), środy 9.00-10.00 (online, po wcześniejszym umówieniu)

dr Joanna Kubicka, j.kubicka@uw.edu.pl

dyżury: poniedziałki 14.00-15.00 (online, po wcześniejszym umówieniu), środy 10.30-11.30 (stacjonarnie, pokój 11)

dr Piotr Kubkowski, piotr.kubkowski@gmail.com

dyżury: poniedziałki 11.15-12.15 (stacjonarnie), wtorki 13.00-14.00 (online lub w IKP, po wcześniejszym umówieniu)

dr Weronika Parfianowicz, weronika.parfianowicz@gmail.com

dyżury: wtorki 13-14 (online, po wcześniejszym kontakcie mailowym), środy o 11.30-12.30 (stacjonarne)

dr Kornelia Sobczak, ke.sobczak@uw.edu.pl

dyżury: wtorki 13-14 (online, po wcześniejszym kontakcie mailowym), czwartki 15-16 (stacjonarne)

dr Agnieszka Witkowska-Krych, a.witkowska-krych@uw.edu.pl

dyżury: poniedziałki 18.00-19.00 (online, po wcześniejszym kontakcie mailowym), piątki 15.00-16.00 (stacjonarnie)

Doktorantki i doktoranci oraz terminy ich dyżurów w semestrze zimowym r.a. 2021/2022:

mgr Marcin Gołąb, marcingolab@uw.edu.pl

dyżury: kontakt mailowy;

mgr Anna Jaroszuk, Anna.jaroszuk@uw.edu.pl

dyżur: kontakt mailowy;

mgr Zofia Mioduszewska, zosia.mio@gmail.com

dyżury: kontakt mailowy;

mgr Karolina Wróbel-Bardzik, k.wrobelbardzik@uw.edu.pl

czwartki 15.00-16.00 (stacjonarnie, pokój 11).

Współpracowniczki i współpracownicy:

dr Aleksandra Jakóbczyk-Gola, jakobczyk.gola@gmail.com

dr Hanna Jurkowska, anya1net@gmail.com

dr Marzena Szugiero, m.szugiero@gmail.com

mgr Jakub Jakubaszek, j.jakubaszek@wp.pl

mgr Witold Zakrzewski, witold.zakrzewski1@wp.pl.

 

 

 

 

 

 

Instytut Kultury Polskiej
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel.+48 22 552 03 24
22 552 26 04

Uniwersytet Warszawski
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel. +48 22 552 00 00
NIP 525-001-12-66

Wydział Polonistyki

Projekt i realizacja:
rzeczyobrazkowe.pl