Zakład Filmu i Kultury Wizualnej

pokój 6 (I piętro)
tel. 22 55 24 504
kierowniczka Zakładu: dr Matylda Szewczyk

Profil naukowy Zakładu Filmu i Kultury Wizualnej

Zakład zajmuje się badaniem kultury (audio)wizualnej oraz obrazu w różnych jego postaciach ontycznych i technologicznych. Członkowie Zakładu badają antropologiczne aspekty tekstów i przedstawień wizualnych i audiowizualnych: od wizerunków malarskich, przez fotografię i film, po najnowsze obrazy cyfrowe. Badania opierają się na poszukiwaniach teoretycznych, zwłaszcza w perspektywie antropologicznej, oraz na analizie konkretnych przekazów, zarówno w perspektywie estetycznej i teoretycznej, jak i w ich uwarunkowaniu historyczno-kulturowym. Szczegółowe tematy badań obejmują historię filmu polskiego, analizę dzieła filmowego, krytykę społeczno-kulturowych kontekstów przedstawień medialnych, antropologię i teorię obrazu, rolę obrazu i audiowizualności w kulturze polskiej XIX i XX wieku oraz zagadnienia ciała i płci w obrazie.

Zakład prowadzi specjalizację „Kultura wizualna”.

W Zakładzie działają trzy zespoły badawcze – rozwiń:

+ZESPOŁY NAUKOWE W ZFiKW

Zespół Badań nad Filmem

dr hab. Seweryn Kuśmierczyk (kierownik Zespołu), dr Robert Birkholc (Instytut Literatury Polskiej, Wydział Polonistyki UW), mgr Agnieszka Korycka, mgr Michał Mrózdr Jacek Pająk,dr Lidija Rezoničnik (Instytut Slawistyki, Wydział Filozoficzny Uniwersytetu w Lublanie), mgr Paweł Stroiński.

Zespół powstał w 2014 roku. Prace prowadzone w Zespole skupiają się wokół zagadnień związanych z obecnością obrazu filmowego w kulturze w wymiarze historycznym, teoretycznym i estetycznym: od badania kina autorskiego (w Polsce i zagranicą), poprzez zagadnienia dotyczące przemian medialnych i artystycznych w kinie współczesnym, także w filmie animowanym.

Zagadnienia szczegółowe podejmowane w badaniach Zespołu dotyczą analizy i interpretacji dzieła filmowego, statusu obrazu w filmie i w nowych mediach oraz praktyk produkcyjnych, jak dźwięk w kinie, sztuka operatorska, scenopisarska, montaż filmowy.

Strona internetowa Zespołu  http://analizafilmu.pl/

Facebook http://bit.ly/2TVJvcd

Zespół realizuje filmoznawczy projekt edukacyjny Edukacja Spojrzenia dofinansowany przez Polski Instytut Sztuki Filmowej.

Kanał filmowy projektu Edukacja Spojrzenia:  http://bit.ly/2TXOqJE

Strona internetowa Edukacja Spojrzenia  http://edukacjaspojrzenia.pl/

 

W ramach prac Zespołu powstały monografie:

2015
Antropologia postaci w dziele filmowym, pod red. naukową Seweryna Kuśmierczyka, Czuły Barbarzyńca Press, Warszawa 2015 (monografia zbiorowa, 428 stron, seria filmoznawczo-antropologiczna).

2016
„Faraon”. Poetyka filmu, pod red. naukową Seweryna Kuśmierczyka, Czuły Barbarzyńca Press, Warszawa 2016 (monografia filmu Jerzego Kawalerowicza, 680 stron, seria Monografie Arcydzieł Polskiego Kina).

Link do audycji o książce: http://www.rdc.pl/podcast/radioczuly-faraon-poetyka-filmu/

2017
„Faraon”. Rozmowy o filmie, pod red. Seweryna Kuśmierczyka, z przedmową Agnieszki Koryckiej, Czuły Barbarzyńca Press, Warszawa 2017, (tom materiałów źródłowych towarzyszący monografii „Faraon”. Poetyka filmu, 500 stron, seria Monografie Arcydzieł Polskiego Kina).

Doświadczenie wewnętrzne bohatera w dziele filmowym, pod red. naukową Seweryna Kuśmierczyka, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2017, (monografia zbiorowa, 458 stron, seria filmoznawczo-antropologiczna).

2019
„Wesele”. Filmowa mandala– monografia filmu Andrzeja Wajdy (monografia zbiorowa w serii Monografie Arcydzieł Polskiego Kina), 690 stron. W druku.

Film prezentujący książki z serii antropologiczno-morfologicznej: https://www.youtube.com/watch?v=UQBSGHZz5dk

Zespół Badań Mody i Dizajnu

Międzyzakładowy Zespół Badań Mody i Dizajnu działał w latach 2012–2016 w składzie: dr hab. Justyna Jaworska (wówczas dr), dr Agata Zborowska (wówczas mgr), mgr Anna Konieczyńska, mgr Karolina Sulej, a przez krótszy czas mgr Wojciech Moćko i mgr Klaudia Rachubińska. Zajmował się nowymi na polskim gruncie próbami wprowadzenia do programu zajęć i obiegu akademickiego elementów fashion studies,czyli kulturowych studiów nad modą. Ta interdyscyplinarna dziedzina sytuuje się na przecięciu antropologii kultury i płci, kultury wizualnej, socjologii i historii obyczaju.

Zespół zorganizował trzy konferencje: Moda mimo wszystko (IKP,  24–25 września 2012); Bądźmy realistami, żądajmy niemożliwego. Utopie i fantazje w modzie i dizajnie (IKP, 14–15 listopada 2013); Nasza klasa. Moda i dizajn jako wyznaczniki statusu (Krytyka Polityczna, 17 kwietnia 2015).

Zespół wygrał konkurs na numer tematyczny czasopisma naukowego „Kultura Współczesna” (MODA, nr 4/2013), z koncepcją i wstępem Justyny Jaworskiej i Agaty Zborowskiej.

Materiały z drugiej konferencji w zbiorowej współredakcji złożyły się na wydawnictwo internetowe Bądźmy realistami, żądajmy niemożliwego. Utopie i fantazje w modzie i dizajnie, Warszawa 2014.

Pod redakcją Agaty Zborowskiej ukazał się też tematyczny, poświęcony modzie numer „małej kultury współczesnej” (4/2013) z tekstami Klaudii Rachubińskiej, Karoliny Sulej, Agaty Zborowskiej i innych.

Ponadto każda z członkiń miała swoją listę indywidualnych występów konferencyjnych i publikacji związanych z modą, m.in. w „Czasie Kultury”, „Kulturze Współczesnej”, „Przeglądzie Humanistycznym”, „Kontekstach”, ale też (Agata Zborowska) w „Fashion Theory. The Journal of Dress, Body and Culture” czy „Critical Studies on Fashion and Beauty”.

Karolina Sulej wydała popularnonaukową książkę Modni. Od Arkadiusa do Zienia, Świat Książki, Warszawa 2014.

Zespół był też zaangażowany w zajęcia dydaktyczne:

– konwersatorium Teorie mody (prowadzone przez Agatę Zborowską i Justynę Jaworską, 2012/13) wprowadzało teksty słabiej w Polsce obecne, często anglojęzyczne, w szerszych niż poszczególne trendy kontekstach, na przykład modernizmu czy globalizacji;

– konwersatorium Karoliny Sulej Stan wyjątkowy mody. Ubranie w ustroju totalitarnym (2013) poświęcone było nieoczywistym, historycznym kontekstom stroju;

 – pod kierunkiem Justyny Jaworskiej na seminariach „Estetyka polskiej kultury popularnej w XX wieku” (2014/15, 2015/16) oraz „Teorie kultury popularnej” (2016/217, 2017/18) powstało i zostało obronionych siedem prac magisterskich o tematyce związanej z teorią i praktykami mody.

Zespół Teorii Ruchomego Obrazu

Zespół aktywnie działał w latach 2016–2018, a w jego skład wchodzili:

dr Jan Borowicz, mgr Magdalena Dorobińska, mgr Piotr Fortuna, mgr Aleksander Kmak, dr Paulina Kwiatkowska (współkierowniczka), mgr Dorota Mieszek, mgr Michał Mróz, mgr Klaudia Rachubińska, mgr Marcin Stachowicz, mgr Magdalena Staroszczyk, dr Matylda Szewczyk (współkierowniczka), dr Agata Zborowska

Głównym obszarem badań w ramach prac Zespołu były ruchome obrazy: pre-kinowe, zapisywane na taśmie filmowej, a także różne typy obrazów elektronicznych. Członkinie i członków Zespołu interesowały aspekty teoretyczne funkcjonowania ruchomych obrazów, ich miejsce w kulturze współczesnej oraz medioznawcze podejście do ruchomych obrazów, a także praktyki kulturowe (zwłaszcza naukowe i artystyczne), które je wytwarzają i angażują.

Zespół działał w trybie projektowym, zajmując się przede wszystkim problemem badania ciała i analizy cielesności w perspektywie ruchomych obrazów. Do podejmowanych zagadnień należały m.in. cielesność zmedykalizowana (w kinie, ale i w wizualizacjach medycznych), pornograficzna i „gwiazdorska”; konstrukcja ciała w ruchomych obrazach opartych na rejestracji oraz animowanych; materialność ruchomego obrazu („ciało filmu”); ideologiczny status ciała w kinie popularnym i artystycznym.

W czerwcu 2017 roku członkinie i członkowie Zespołu zorganizowali ogólnopolską konferencję naukową, której efektem jest wydany w 2018 roku przez Fundację MAMMAL tom pokonferencyjny Cięcie ciał. Ruchome obrazy.

Zespół badań nad teoriami oraz praktykami socjalizmu i komunizmu

Badania zespołu mają na celu przełamanie dotychczasowych sposobów opowiadania oraz pisania o okresie socjalizmu państwowego, a także  rozwoju i funkcjonowania idei socjalistycznych i komunistycznych w kulturze polskiej przed rokiem 1944 oraz po roku 1989. Interesuje nas odnajdywanie i przywracanie do naukowej refleksji potencjalnie emancypacyjnych wątków socjalistycznych idei zmiany społecznej, a także sproblematyzowanie i przedefiniowanie dotychczasowych periodyzacji okresu PRL.

Ponadto interesuje nas badanie kulturowej rzeczywistości Polski Ludowej w całej jej złożoności: z uwzględnieniem zarówno polityk modernizacyjnych i emancypacyjnych, jak i procesów długiego trwania pewnych wzorców i tradycji. Uważamy, że należy przyjrzeć się sposobom realizacji postępowych/modernizacyjnych postulatów i obietnic, sposobom wcielania ich w życie, ale również samym wizjom nowoczesności i postępu, jakie zostały w nich zawarte. Badanie kulturowej historii PRL wymaga podejścia intersekcjonalnego i interdyscyplinarnego, a zarazem kwestionującego dotychczasowe reguły dyskursu o tym okresie historii najnowszej.

Wśród zajmujących nas tematów znajdują się przemiany struktury klasowej oraz przemiany własności po drugiej wojnie światowej, reprezentacje procesów awansu i deklasacji, śledzenie przemian obyczajowych, przemiany idei i praktyk z zakresu ekonomii, refleksja nad środowiskiem naturalnym, zmieniający się status instytucji naukowych i kultury eksperckiej. Nie chcemy zamykać naszych zainteresowań w granicach państw narodowych. Zamiast tego zależy nam na wprowadzeniu perspektywy komparatystycznej, która pozwoli na ujęcie zróżnicowanych doświadczeń powojennych przemian modernizacyjnych w ZSRR, Czechosłowacji, NRD i innych krajach bloku, a także w państwach nieeuropejskich.

Zespół planuje organizację regularnych seminariów badawczych, pracę nad wspólną publikacją, a także tworzenie i konsultowanie sylabusów zajęć i materiałów dydaktycznych z zakresu historii oraz idei socjalistycznych i komunistycznych.

Zespół tworzą: Maja Głowacka, Weronika Parfianowicz, Kornelia Sobczak, Magda Szcześniak, Agata Zborowska.

Pracownice i pracownicy oraz terminy ich dyżurów w semestrze zimowym r. ak. 2021/22

dr hab. Justyna Jaworska, justjaw@o2.pl
środy 14-15
piątki 10.30-11.30 (oba dyżury stacjonarne)

dr hab. Iwona Kurz, prof. ucz. (dyrektorka Instytutu), i.kurz@uw.edu.pl, dyżury w pok. 2 (wysoki parter)
poniedziałek, godz. 10.3o–11.3o
wtorek, godz. 14.45–15.45
Uwaga: we wtorek, 5 października dyżur jest odwołany z powodu innych obowiązków służbowych

dr hab. Seweryn Kuśmierczyk, s.kusmierczyk@uw.edu.pl
środa, 17.00-18.00 zdalny, po uprzednim kontakcie mailowym
piątek, 15.30-16.30 stacjonarny

dr Paulina Kwiatkowska (kierowniczka Studiów), pd.kwiatkowska@uw.edu.pl
poniedziałki, godz. 10:00-12:00 – dyżur zdalny, po wcześniejszym kontakcie mailowym

wtorki, godz. 14:00-15:00 – dyżur stacjonarny, w s. 6

dr hab. Wojciech Michera, w.michera@uw.edu.pl

Poniedziałek i środa, godzina 14-15, oba stacjonarne

dr Magda Szcześniak, magda.szczesniak@uw.edu.pl
środy 14-15 – dyżur stacjonarny
piątki 9.30-10.30 – dyżur zdalny

dr Matylda Szewczyk, (kierowniczka Zakładu), mszewczyk@uw.edu.pl
środy, 11:30-12:30, stacjonarny
czwartki 10:00-11:00, zdalny, po uprzednim umówieniu się

dr Łukasz Zaremba, lukasz.zaremba@uw.edu.pl
środy 11:20-12:20
czwartki 13-14 (oba dyżury stacjonarne)

dr Agata Zborowska, a.zborowska@uw.edu.pl
poniedziałek 12:00 (stacjonarny)
wtorek 10:00 (zdalny)

Doktorantki i doktoranci

mgr Monika Borys, nikaborys@gmail.com

mgr Maja Głowacka, maja.glowacka@uw.edu.pl

mgr Urszula Janoszuk, u.janoszuk@uw.edu.pl

mgr Piotr Klonowski, piotr.klonowski.89@gmail.com

mgr Aleksander Kmak, aleksander.kmak@gmail.com

mgr Agata Koprowicz, koprowicz.agata@gmail.com

mgr Agnieszka Magdalena Korycka, agnieszka.korycka.uw@gmail.com

mgr Alicja Kosterska, a.kosterska@gmail.com

mgr Szymon Maliborski, szymon.maliborski@gmail.com

mgr Michał Mróz, michalmroz.studio@gmail.com

mgr Michał Piasecki, piasecki.michal2@gmail.com

mgr Paweł Stroiński, p.stroinski@gmail.com

Instytut Kultury Polskiej
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel.+48 22 552 03 24
22 552 26 04

Uniwersytet Warszawski
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel. +48 22 552 00 00
NIP 525-001-12-66

Wydział Polonistyki

Projekt i realizacja:
rzeczyobrazkowe.pl