Tytuł profesorski dla Agnieszki Karpowicz
Rok 2026 rozpoczął się niezwykle miłą wiadomością o nadaniu Agnieszce Karpowicz tytułu profesorskiego. Prof. dr hab. Agnieszka Karpowicz, członkini Zakładu Antropologii Słowa w IKP UW, zajmuje się twórczością Mirona Białoszewskiego i Leopolda Buczkowskiego, (neo)awangardowymi praktykami logowizualnymi, literaturą i sztuką XX-XXI wieku w perspektywie (inter)medialnej i studiów miejskich. W 2023 roku ukazała się jej najnowsza książka Białoszewski temporalny (czerwiec 1975 – czerwiec 1976). Gratulujemy!
Lektury zaangażowane – rok akademicki 2025/26
Tegoroczne seminaria Lektury zaangażowane rozpoczęło się od rozmów o dwóch fascynujących rozprawach – dyskutowaliśmy z dr. hab. Wojciechem Śmieją, prof. UŚ o książce Po męstwie i z dr. Piotrem Filipkowskim (IFiS PAN) o książce Dwie stocznie. Do końca roku spotkamy się jeszcze z dr. Maciejem Nawrockim (Uniwersytet SWPS), prof. Agnieszką Pasieką Université de Montréal), dr Moniką Borys i Zbigniewem Marcinem Kowalewskim. Zapraszamy na kolejne czwartkowe spotkania – najbliższe odbędzie się 15 stycznia o 17.00!
Słuchanie zaangażowane
23 stycznia do zaangażowanego czytania dołączamy zaangażowanie słuchanie! W dyskusji Gender i queer w badaniach nad muzyką wezmą udział dr Marta Beszterda van Vliet, dr Aleksandra Kamińska (OSA UW), dr Aneta Markuszewska (Instytut Muzykologii UW) i dr Konrad Sierzputowski (IKP UW). W ramach dyskusji – którą poprowadzi dr Marcin Bogucki (IKP UW) – poruszone zostaną kwestie inspiracji teoretycznych osób zajmujących się tym zagadnieniem, praktyk badawczych i aktywistycznych związanych z perspektywą genderową i queerową, przeszkód instytucjonalnych oraz perspektyw rozwoju badań nad muzyką, uwzględniających zagadnienia płci i seksualności, w szczególności tych prowadzonych w Polsce.
Więcej informacji: https://ikp.uw.edu.pl/2025/12/30/sluchanie-zaangazowane-gender-i-queer-w-badanich-nad-muzyka/.
Antroposcena, zamieszkiwanie PGR-ów i międzywojenny blackface
Pod koniec roku 2025 ukazały się trzy niezwykle ciekawe międzynarodowe publikacje badaczy związanych z IKP.
Dr Dorota Sosnowska – w numerze ósmym interdyscyplinarnego czasopisma „Insert”, zatytułowanym Transforming the Anthropo(s)cene (link: https://insert.art/), oprowadza czytelniczki po wystawie Savvaļa łotewskiego malarza Andrisa Eglītisa, zorganizowanej w oddalonym kilkadziesiąt kilometrów od Rygi lesie. Autorka sięga po propozycje teoretyczne Nigela Thrifta i Jussiego Parikki, by uchwycić strategie artystyczne Eglītisa, proponującego widzom „scenę wchłaniającą ich w świat abiektalny, w którym zarówno to, co ludzkie i to co nie-ludzkie traci znaczenie”. Artykuł można przeczytać na stronie czasopisma: https://insert.art/ausgaben/transforming-the-anthroposcene/wild-scene/.
W artykule Dwelling through Labour. Contribution to the Embodied History of State Farms in socialist Poland Justyna Szklarczyk analizuje pamiętniki pracowników PGR-ów, wydobywając z nich opisy zamieszkiwania nowozasiedlonych przestrzeni byłych pruskich pałaców. Autorka skupia się przede wszystkim na oddolnych i spontanicznych praktykach, podważających zarówno przedwojenne, jak i powojenne hierarchie. Tekst jest wynikiem grantu NCN Preludium, kierowanego przez mgr Szklarczyk (link: https://ikp.uw.edu.pl/badania/projekty-badawcze/historia-kul…). Artykuł ukazał się w tomie Embodied Labour. Interdisciplinary Perspectives on Work’s Cultural Heritage in Modern Europe, pod redakcją Marty Kurkowskiej-Budzan i Aleksandry Galasińskiej, w wydawnictwie Routledge (link: https://www.routledge.com/Embodied-Labour-Interdisciplinary-…). Artykuł został opublikowany w otwartym dostępie, dzięki wsparciu program IDUB (link: https://www.taylorfrancis.com/chapters/oa-edit/10.4324/9781003639879-11/dwelling-labour-justyna-szklarczyk?context=ubx&refId=16b5125d-2f26-4484-bd78-353ecc2ea95c).
W numerze specjalnym „Slavic Review”, poświęconym czarności w Europie Środkowo-Wschodniej, możemy z kolei przeczytać artykuł dr. Łukasza Zaremby i mgr. Macieja Duklewskiego (MSD UW), zatytułowany Our Blackface Sounds Familiar. Historical Imitations of Blackness in Poland (https://www.cambridge.org/core/journals/slavic-review/article/our-blackface-sounds-familiar-historical-imitations-of-blackness-in-poland/51FC544891AA459844CC187D5961023A). Analizując praktyki wcielania się w osoby czarne (blackface) w dwudziestoleciu międzywojennym, tekst ten przedstawia fragment historii urasawiania Polsce. Wbrew ideom „nieskalania kolonializmem” i lokalnej wersji „białej niewinności”, autorzy eksplorują długą i złożoną historię popularności rasistowskich widowisk i obrazów odległej Inności, starając się zrekonstruować ich możliwe znaczenia i funkcje społeczne. Pokazują również trwałość wzorców i hierarchii rasowych zapisanych w przemyśle rozrywki. Artykuł jest wynikiem grantu NCN Kompleks kolonialny (link: https://ikp.uw.edu.pl/badania/projekty-badawcze/kompleks-kolonialny-kultura-wizualna-i-kolonializm-bez-kolonii-w-dwudziestoleciu-miedzywojennym-w-polsce/), kierowanego przez dr. Łukasza Zarembę; znajduje się w wolnym dostępie dzięki umowie UW z wydawnictwem Cambridge University Press.
CFP: „Wizualności HIV/AIDS” w „Widoku”
Do 31 stycznia można zgłaszać abstrakty do numeru pisma „Widok. Theories and practices of Visual Cultue” poświęconego wizualności HIV/AIDS. Redaktorkami prowadzącymi numer są dr Dorota Sosnowska z IKP UW i mgr Katarzyna Szarla z Wydziału Historii UW. „Widok” zaprasza badaczki i badaczy chętnych do krytycznego przyjrzenia się sposobom obrazowania zakażenia i choroby, ich społecznym, kulturowym i politycznym kontekstom, oraz roli wizualności w tworzeniu wiedzy, instytucji i struktur władzy, pamięci i wspólnot. Więcej szczegółów na stronie pisma: https://www.pismowidok.org/pl/cfp/46-wizualnosci-hivaids.
Nowe granty
W konkursie Narodowego Centrum Nauki na granty dla młodych badaczy mgr Izabella Tyborowicz uzyskała finansowanie dla projektu Kultura ballroomowa w Polsce! Przedsięwzięcie badawcze koncentruje się na rozwoju i znaczeniu kultury ballroomowej w Polsce – od jej pojawienia się w 2012 roku do chwili obecnej – i zakłada stworzenie pierwszego kompleksowego opracowania tego zjawiska w lokalnym kontekście. Celem jest zbadanie ballroomu jako zjawiska jednocześnie zapożyczonego i zakorzenionego lokalnie. Analizie poddana zostanie ewolucja sceny ballroomowej w Polsce w kontekście specyficznych uwarunkowań społeczno-politycznych: sytuacji osób LGBTQ+, polityki krajowej oraz poziomu akceptacji społecznej. Gratulujemy!
Projekt „Eurovision Song Contest as an Arena for Pluralism and Europeanness” (ESCAPE) otrzymał finansowanie w ramach programu SEED skierowanego do uczelni członkowskich Sojuszu 4EU+. Koordynatorem głównym projektu jest dr Lisa Bolz z Uniwersytetu Sorbońskiego, funkcję jednego z koordynatorów lokalnych pełni dr Marcin Bogucki. Projekt ESCAPE bada, w jaki sposób dzięki Konkursowi Piosenki Eurowizji tworzy się, negocjuje i kwestionuje tożsamość europejską. Składa się on z trzech obszarów badawczych obejmujących: (1) decyzyjne podmioty i instytucje; (2) reprezentacje medialne; oraz (3) recepcję, które zarówno wzmacniają, jak i podważają dominujące narracje dotyczące tożsamości europejskiej. Grant realizowany jest przez interdysycplinarny zespół badaczy i badaczek z pięciu uniwersytetów Sojuszu 4EU+ (Paryż, Warszawa, Praga, Kopenhaga, Heidelberg) łączących medioznawstwo, muzykologię, kulturoznawstwo i studia regionalne.