„Przed końcem. Miasta” – dyskusja

CYKL SPOTKAŃ „PRZED KOŃCEM”

PRZED KOŃCEM. MIASTA

Według raportów ONZ już ponad połowa ludzi na świecie mieszka w miastach*. Liczba mega-miast, zamieszkiwanych przez więcej niż 10 milionów ludzi wzrosła z 10 w 1990 roku do 28 w roku 2014. Gwałtownie przybywa też mniejszych miast, z populacją do 500 000 osób**. Proces urbanizacji zachodzi na różnych kontynentach w różnym tempie, tworząc nowe typy miejskich przestrzeni i zmieniając układ globalnych sił: 16 współczesnych megamiast położonych jest w Azji, a tylko 3 w Europie i Ameryce Północnej***. Procesom tym towarzyszą poważne przekształcenia społeczne, ekonomiczne i polityczne; głębokie zmiany w sposobach życia całych społeczności. Tworzą się nowe formy budownictwa i urbanizacji, komunikacji i transportu, przemysłu i rynków pracy.

Ten proces nie pozostaje bez wpływu na stan środowiska naturalnego. Miasta generują ogromne obciążenia środowiskowe. W samej tylko Europie przemysł budowlany pochłania rocznie tyle energii ile wynosi konsumpcja energii kraju wielkości Polski****. Stężenie szkodliwych pyłów, generowane przez zakłady przemysłowe, transport samochodowy i opalane niewłaściwymi materiałami piece, w wielu miastach znacznie przekracza dopuszczalne normy. Miejskie skwery, ogródki działkowe i pasy zieleni coraz częściej padają łupem deweloperów, a na obrzeżach miast chaotyczna i niekontrolowana suburbanizacja pochłania tereny zielone i rolnicze, zmniejszając różnorodność biologiczną, zużywając zasoby i emitując kolejne zanieczyszczenia. Miasta to tony odpadów i nie zawsze skuteczne polityki komunalne, regulujące ich składowanie, segregowanie i odzyskiwanie.

Zarazem, to właśnie miasta coraz częściej decydują się wziąć na siebie współodpowiedzialność za los planety i podejmować bardziej zdecydowane kroki na rzecz jej ochrony – nie tylko dlatego, że zmiany klimatu już zagrażają istnieniu wielu z nich, na przykład nawiedzanej przez powodzie Dżakarcie***. Władze kolejnych miast ogłaszają klimatyczny stan wyjątkowy, ustanawiają przepisy redukujące produkcję i zużycie plastiku, ograniczają transport samochodowy i poszukują kolejnych sposobów na przeciwdziałanie antropogenicznym zmianom klimatu. Architekci pracują nad przyjaznymi środowisku formami budownictwa, Mieszkańcy i mieszkanki miast coraz odważniej występują w obronie zagrożonej planety.

O odpowiedzialności miast za współczesny kryzys ekologiczny i o tym, jakie działania mogą one podejmować by redukować swój szkodliwy wpływ na środowisko; o propozycjach architektów, urbanistów i specjalistów zajmujących się transportem oraz strategiach władz miast przygotowywanych w obliczu zmiany klimatu; o tym, czy jako specyficzne organizacje przestrzenno-społeczno-polityczne miasta mają potencjał by stać się ważnymi aktorami w działaniach na rzecz łagodzenia skutków globalnego ocieplenia oraz o tym, co mogą zrobić sami mieszkańcy i mieszkanki miast, żeby jak najskuteczniej walczyć z tym kryzysem, będziemy rozmawiać z aktywistkami, badaczami i architektami.

Naszymi gośćmi będą:

Dr Michał Czepkiewicz, geograf, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (doktor nauk o Ziemi, 2017). Aktualnie post-doc na Uniwersytecie Islandzkim w Reykjaviku. Jego zainteresowania badawcze dotyczą zależności między urbanistyką, transportem, stylami życia, dobrostanem i wpływem człowieka na zmiany klimatu. W kilku projektach rozwijał zastosowanie systemów informacji geograficznej (GIS) i metod internetowych (np. geoankiet) do wspierania partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym. Doświadczenia te wykorzystuje m.in. we współpracy z Urzędem m. st. Warszawy. Stypendysta Fulbrighta na Uniwersytecie Stanowym w San Diego (USA), współpracuje z Uniwersytetem Aalto (Finlandia) i NMBU (Norwegia). Zaangażowany w działalność społeczną na poznańskich Jeżycach oraz ruch na rzecz spowolnienia zmian klimatu.

Justyna Drath, nauczycielka i działaczka społeczna. Absolwentka polonistyki i filmoznawstwa na UJ. Nauczycielka, działaczka społeczna, członkini ZNP i uczestniczka Kongresu Ruchów Miejskich. Broniła Krakowa przed likwidacją szkół i Młodzieżowych Domów Kultury. Współtworzyła kampanię referendalną komitetu Kraków Przeciw Igrzyskom. Organizowała działania na rzecz demokracji lokalnej, kierowała klubem Krytyki Politycznej, pomagała w organizacji Manify.

Dariusz Śmiechowski, architekt, wykładowca na Wydziale Architektury Wnętrz ASP w Warszawie.
Do najważniejszych zainteresowań zalicza projektowanie w nurcie zrównoważonego rozwoju (ze szczególną uwagą na aspekty ekologiczne i społeczne, poszanowanie zasobów, jakości zdrowotne), projektowanie partycypacyjne, wspomaganie inicjatyw związanych z transformacją instytucji edukacji i kultury oraz przestrzeni miejskich, powszechną edukację architektoniczną, a także publicystykę i krytykę architektoniczną. Członek zespołu autorskiego proponowanej Polskiej Polityki Architektonicznej. W Oddziale Warszawskim SARP koordynator merytoryczny projektu „Sztuka kształtowania przestrzeni w bibliotece”, współorganizator warsztatów projektowych, m.in. w ramach aktywności Koło Architektury Zrównoważonej OW SARP

Spotkaniu patronuje Pracownia Studiów Miejskich, IKP UW

PRZED KOŃCEM

PRZED KOŃCEM. MIASTA to piąte z cyklu spotkań PRZED KOŃCEM, przeznaczonego dla zmartwionych, spanikowanych i zagubionych.

Wobec groźby globalnej katastrofy ekologicznej czujemy się bezradne i bezradni. Skala spustoszeń przekracza naszą wyobraźnię i paraliżuje wolę działania, ale brakuje nam też wiedzy na temat złożonych procesów związanych ze zmianami w środowisku naturalnym i zależności między nimi, zarówno w skali globalnej, jak i lokalnej. Nasze wiadomości są wyrywkowe i fragmentaryczne, a działania – chaotyczne i przypadkowe, podejmowane spontanicznie, w dobrej woli, ale i z niepewnością.

Chcemy się wspólnie kształcić, spotykać się z ekspertkami i ekspertami, którzy przekażą nam trochę wiedzy, której tak bardzo potrzebujemy, oraz z aktywistkami i aktywistami, którzy opowiedzą, jakie formy działania mogą być najbardziej skuteczne. Przede wszystkim zaś chcemy rozmawiać o tym, jak radzić sobie z kryzysem na skalę planetarną, gdzie skierować naszą energię i jak najlepiej wykorzystać nasze umiejętności.

Kolejne spotkanie:

Przed końcem. Sztuki

Więcej szczegółów o następnym spotkaniu wkrótce.

Opiekunki cyklu: Weronika Parfianowicz, Kornelia Sobczak

*https://www.un.org/en/development/desa/publications/2014-revision-world-urbanization-prospects.html
** Tamże.
*** Tamże.
**** “The Herczeg study estimated embodied energy in building products (2011) at around 1.9 million terajoules (one trillion joules) […]. Comparing embodied energy in building products with the UE-27 industry’s final energy consumption (2006), building products made up 20 percent (equivalent to Poland’s total or hal of Italy’s total – energy consumption”, Anitra Nelson, “Housing for growth” in: “Housing for degrowth”, Anitra Nelson, Francois Schneider (eds.), London, New York 2018, p. 7
*****https://www.nytimes.com/interactive/2017/12/21/world/asia/jakarta-sinking-climate.html

fot. Kornelia Sobczak

Tagi:

Data publikacji: 09-05-2019

Instytut Kultury Polskiej
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel.+48 22 552 03 24
22 552 26 04

Uniwersytet Warszawski
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel. +48 22 552 00 00
NIP 525-001-12-66

Wydział Polonistyki

Projekt i realizacja:
rzeczyobrazkowe.pl