wynalazek_okladka

Praktyka – utopia – metafora. Wynalazek w XIX wieku

„Wiek XIX był wiekiem pary i elektryczności” – kiedy po raz kolejny czytamy te słowa, mamy do czynienia z metaforą zleksykalizowaną, za którą skrywa się jedna z najpojemniejszych i najbardziej nośnych kategorii, jakie pozwalają mówić o codzienności i wyobraźni ówczesnych. Oprócz telegrafu, aparatu fotograficznego, fonografu czy telefonu w XIX wieku wynaleziono odkurzacz i wieczne pióro, prasę rotacyjną, karabin maszynowy i prysznic; poszukiwano technologii umożliwiającej komunikację z Zaświatem; wielokrotnie próbowano opatentować perpetuum mobile.

„Wiek XIX – pisał Alfred North Whitehead – był wiekiem zamętu w sensie, którego nie sposób przypisać stuleciom poprzedzającym czasy nowożytne”. W innym zaś miejscu: „największym wynalazkiem XIX wieku było wynalezienie metody stwarzania wynalazków”. Ale nie tylko ze względu na profesjonalizację badań naukowych, narodziny technologii czy – mówiąc najogólniej – wszechobecność myślenia empirycznego XIX wiek był stuleciem wynalazku i wynalazczości.

Wynalazek jako fakt społeczny, figura wyobraźni, ucieleśnienie postępu. Jako przedmiot codziennego użytku, a zarazem jako coś, co reorganizuje doświadczanie czasu i przestrzeni. Wynalazek, czyli przyczyna i nieodłączny element nowych, zmieniających się praktyk kulturowych, źródło myślenia utopijnego i fantastyczno-futurologicznych wizji oraz przedmiot krytyki społecznej – są to zagadnienia, które zostały poddane refleksji antropologicznej w niniejszej publikacji.

Tagi:

Data publikacji: 12-04-2016

Instytut Kultury Polskiej
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel.+48 22 552 03 24
22 552 26 04

Uniwersytet Warszawski
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel. +48 22 552 00 00
NIP 525-001-12-66

Wydział Polonistyki

Projekt i realizacja:
rzeczyobrazkowe.pl