Kolejne otwarte seminarium z cyklu Nowe Dromena

Zakład Teatru i Widowisk IKP UW zaprasza na seminarium otwarte Nowe Dromena

Idea seminarium narodziła się z potrzeby spotkania. Spotkania zogniskowanego na wspólnych lekturach, zachęcającego do myślenia w dialogu. Seminarium ma mieć charakter interdyscyplinarny i, może przede wszystkim, międzyludzki. Jednocześnie zależałoby nam na wydobywaniu tego, co niedowartościowane, nie do końca doświadczone, na roztrząsaniu tego, co niedocieczone i może nawet niedozwolone. Nasze seminarium to propozycja dialogu prowadzonego bez pośpiechu, nie lękającego się niewczesnych rozważań.

Seminarium pomyślane jest trochę jako oświeceniowy salon literacki, przede wszystkim jednak jako klub dyskusyjny – klub egalitarny, otwarty dla wszystkich zainteresowanych antropologią widowisk i performatyką, sztuką teatru i jej związkami ze sztukami wizualnymi, z kinem, z literaturą, z filozofią i z polityką. Punktem wyjścia dla całego cyklu uczyniliśmy wybrane książki z naszej serii Dromena, wierząc, że szczególną wartość w kulturze mają właśnie rzeczy czynione, wykonywane – spełniane. Paryż/Artaud/BaliNicoli Savaresego, Dar z niczegoJeana Duvignauda, Rytuał, dramat, święto, spektaklpod redakcją Johna J. MacAloona to pierwsze książki-tematy zaproponowane do wspólnej lektury i dyskusji.

Seminaria będą się odbywać raz na dwa miesiące w piątkowe popołudnia w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Ich gospodarzami będą Wojciech Dudzik, Leszek Kolankiewicz i Dorota Sajewska, zaś zaproszonymi gośćmi przedstawiciele różnych obszarów humanistyki: kulturoznawstwa, performatyki, teatrologii i filmoznawstwa, literaturoznawstwa i historii sztuki, filozofii i socjologii.

***

Spotkanie III

piątek, 31 maja 2019 roku, godz. 1515

IKP UW, sala 3

Rytuał, dramat, święto, spektakl. Wstęp do teorii widowiska kulturowego

pod red. Johna J. MacAloona

(przeł. Katarzyna Przyłuska-Urbanowicz, posłowie do wyd. pol. i red. nauk. tomu Wojciech Dudzik, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2009, 441 s.)

 

dyskutanci:

Tomasz Kubikowski, Waldemar Kuligowski,

Leszek Kolankiewicz, Dorota Sajewska

Konferencja Cultural Frames and Reflections: Ritual, Drama and Spectacle, zorganizowana przez nowojorską Fundację na rzecz Badań Antropologicznych Wenner-Gren na zamku Burg Wartenstein w Austrii, trwała aż dziesięć dni: od 27 sierpnia do 5 września 1977 roku. Toczyła się w zamkniętym gronie specjalnie zaproszonych osiemnaściorga badaczy i badaczek, głównie ze Stanów Zjednoczonych. Rolę organizatorów wzięli na siebie komparatystka Barbara A. Babcock i antropolodzy Barbara Myerhoff i Victor W. Turner. Na pamiątkowej fotografii, zrobionej na tle ostrołukowego zamkowego portalu, ta trójka stoi w pierwszym rzędzie: Babcock po prawicy, Myerhoff po lewicy Turnera; nad Myerhoff góruje, wyższy o głowę, John MacAloon, socjolog kultury, późniejszy redaktor tomu pokonferencyjnego. Ale na tej fotografii jest tylko siedemnaście osób…

Zaledwie trzy tygodnie wcześniej na zamku w Grodźcu na Dolnym Śląsku zakończyło się parateatralne Przedsięwzięcie Góra, zorganizowane przez wrocławski Teatr Laboratorium. Jerzy Grotowski brał w nim udział od początku do końca, ale nim nie kierował – liderem był dwudziestoczteroletni Jacek Zmysłowski, szykowany już na następcę mistrza. Na początku grudnia Grotowski po raz pierwszy wyprawi się na Haiti – będzie to na jego drodze twórczej podróż przełomowa: odtąd artysta pójdzie w stronę antropologii teatralnej, pojętej jako porównawcze badanie organiczności w teatrze i rytuale.

Rok wcześniej, przez dziesięć wrześniowych dni 1976 roku, Eugenio Barba poprowadził w Belgradzie podczas Festiwalu BITEF międzynarodowe warsztaty poszukiwań teatralnych, w toku których po raz pierwszy rzucił hasło Trzeciego Teatru. Z uczestnikami tych warsztatów Akademia Ruchu zrealizowała swój spektakl Autobus– stając się tym samym jedną z polskich grup zaliczanych do ruchu zainicjowanego przez Barbę. W maju tego samego roku, zespół Odin Teatret dokonał w dżungli amazońskiej barteru z Indianami Yanõmami. Antropologię teatru, pojętą jako badanie preekspresywnego zachowania się w sytuacji zorganizowanego przedstawienia, Barba zaanonsuje w toku wykładu wygłoszonego w 1980 roku – w Warszawie na zaproszenie Akademii Ruchu.

W jakiej relacji do przywołanych wydarzeń pozostawało seminarium w Burg Wartenstein? Co antropologia kulturowa/społeczna wniosła do praktyk teatralnych, a co poszukiwania teatralne do antropologii? W znalezieniu odpowiedzi na te i podobne pytania tom pokonferencyjny Rytuał, dramat, święto, spektakl. Wstęp do teorii widowiska kulturowego, wydany przez MacAloona w 1984 roku może być szczególnie pomocny – nawet jeśli brakuje w nim kilku referatów i w ogóle nie ma zapisu dyskusji seminaryjnych.

Szczególnie rzuca się w oczy brak referatu Richarda Schechnera. I to właśnie jego zabrakło też na pamiątkowej fotografii. Referat Schechnera to tekst Restoration of behavior, opublikowany przez autora dwukrotnie gdzie indziej, a wreszcie w 1985 roku włączony przez niego do książki Between Theater and Anthropology, poprzedzonej słowem wstępnym Turnera. Czy zrządzenie losu, które sprawiło, że brak Schechnera na pamiątkowej fotografii i brak jego referatu w tomie pokonferencyjnym, to mimowolna zapowiedź, że drogi Turnera i Schechnera, droga antropologii i droga praktyk teatru – czy w ogóle sztuk performatywnych – kiedyś się rozejdą?

Przede wszystkim jednak warto zapytać: czy coś z książki Rytuał, dramat, święto, spektakl zachowało dziś inspirującą moc?

Tagi:

Data publikacji: 25-05-2019

Instytut Kultury Polskiej
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel.+48 22 552 03 24
22 552 26 04

Uniwersytet Warszawski
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel. +48 22 552 00 00
NIP 525-001-12-66

Wydział Polonistyki

Projekt i realizacja:
rzeczyobrazkowe.pl