Drugie otwarte spotkanie z cyklu „Nowe Dromena”

Zapraszamy na drugie otwarte spotkanie z cyklu „Nowe Dromena” (więcej o cyklu)

piątek, 8 marca 2019 roku, godz. 15:15, IKP UW, sala 3

Rozmowa poświęcona będzie książce Jeana Duvignaud: Dar z niczego. O antropologii święta

(przeł. Łada Jurasz-Dudzik, [wstęp Alain Caillé, przedmowa David Le Breton] posłowie do wyd. pol. i red. nauk. tomu Leszek Kolankiewicz, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2011, 247 s.)

dyskutanci:

Anna Matysiak, Anna Wieczorkiewicz, Leszek Kolankiewicz i Dorota Sajewska

Darze z niczego Jean Duvignaud podejmuje trzy wielkie tematy, które tworzą kościec antropologii widowisk: święto, krążenie darów i doświadczenie transu.

Podejmując Maussowskie pojęcie stanu oczekiwania i „przedopętania” – stanu różnego od właściwego opętania kultowego, kiedy to wykonawca rytuału jest już owładnięty przez jakiegoś ducha – redefiniuje Duvignaud doświadczenie transu. I doświadczenie to oddziela od opętania kultowego grubą kreską – po to, by podkreślić jego swoistą niewyraźność, nieokreśloność i niejasność. Tak pojęty trans można chyba zestawić z tym, co Victor Turner charakteryzował jako sytuacje liminalne, używając w odniesieniu do nich wyrażenia betwixt and between: ni pies, ni wydra .Ale Duvignaudowski trans jest, właśnie tak jak Turnerowska liminalność, antystrukturalny, czy raczej protostrukturalny – i dlatego, chociaż niewyraźny, jest taki społecznie doniosły.

Wizja krążenia darów, podjęta przez Duvignauda z arcydzieła Maussa i tak twórczo przezeń rozwinięta, raz jeszcze dowodzi, że problem socjologiczny jest zasadniczo problemem komunikacji: kwestią dynamiki relacji międzyludzkich. Wizja Duvignauda pozostaje jedną z najważniejszych artykulacji tzw. w naukach społecznych paradygmatu daru, niedawno wzbogaconego choćby przez publikacje Anthropologie du don. Le tiers paradigme (Antropologię daru. Trzeci paradygmat) Alaina Caillé czy Zagadkę daruMaurice’a Godeliera.

Ale najważniejsza w książce Duvignauda jest jego sugestywna teoria święta – można ją śmiało postawić w rzędzie innych wielkich wizji socjologicznych czy antropologicznych, takich jak koncepcja communitasi antystrukturalnych więzi społecznych sformułowana przez Turnera. Kreśląc w kolejnych książkach – Le théâtre et après(Teatr i to, co po ‹teatrze›) z 1971 roku, Fêtes et civilisations(Święta i kultury) z 1974 iwreszcie w Darze z niczegoz roku 1977 – swoją wizję święta, pozostawał Duvignaud pod wrażeniem nie tylko koncepcji Rousseau, Durkheima czy Caillois, ale też tego, co działo się w kulturze końca lat sześćdziesiątych i pierwszej połowy lat siedemdziesiątych – kontrkultury.Święto zawsze jest anarchiczne: czy chodzi o zgromadzenie korobori australijskich Aborygenów, o oddolną i rytualnie niedojrzałą „mszę ludzko ludzką” Gombrowicza, czy wreszcie o utopijne – braterskie i panenteistyczne – Święto z wizji Jerzego Grotowskiego.

Co jest świętem dziś? I jaka jest relacja między świętem a dzisiejszymi performansami?

Tagi:

Data publikacji: 02-03-2019

Instytut Kultury Polskiej
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel.+48 22 552 03 24
22 552 26 04

Uniwersytet Warszawski
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel. +48 22 552 00 00
NIP 525-001-12-66

Wydział Polonistyki

Projekt i realizacja:
rzeczyobrazkowe.pl