Czerwono-biali i Biało-Czerwoni

Włodzimierz Karol Pessel, Czerwono-biali i Biało-Czerwoni. Dania, Polska, Północ – problemy sąsiedztwa kulturowego, Wydawnictwo Akademickie Sedno, Warszawa 2019

Wersja elektroniczna do pobrania tu.

Książka adresowana do tych, którzy chcieliby zedrzeć kocyk z duńskiego hygge i z pewnego kulturoznawczego i skandynawistycznego źródła dowiedzieć się, między innymi, z jakimi kulturami chcą sąsiadować Skandynawowie, dlaczego Duńczycy i Polacy nie wiedzą, że mają więcej wspólnego, niżeli im się wydaje, dlaczego Brandesa połączyła z Polakami „przyjaźń” w zasadzie niemożliwa, czym współcześnie zaskakuje narracja o „buraczarkach” i „życiu po polsku” lub jakie praktyki kulturowe wyrażają duńską ironię.

Praca stanowi oryginalną próbę wprowadzenia tematyki skandynawskiej do polskiego kulturoznawstwa, a zwrotnie – perspektywy kulturoznawczej do krajowej skandynawistyki. Jest to przy tym odpowiedź na potrzebę geokulturowej reorientacji wyobraźni w polskiej kulturze symbolicznej i humanistyce. Dotychczas brakowało Północy w percepcji sąsiedztwa kulturowego Polski. Granica na Bałtyku sprawia dziwne wrażenie znaczącej mniej od europejskich granic na lądzie; nie generuje pograniczy kulturowych ani nie przeciwstawia osi wertykalnej (Północ–Południe) wyeksploatowanej badawczo osi horyzontalnej (Wschód–Zachód). Niecodzienny jest też wybór szczegółowego obszaru dociekań autora: Dania zamiast Szwecji, zwyczajowo przyciągającej najwięcej uwagi Polaków spośród krajów nordyckich, bądź Norwegii, dopiero od niedawna przebijającej się w dyskursie medialnym. Dania pozostaje w bardzo ograniczonym stopniu obecna w badaniach polskich uczonych, zwłaszcza korzystających ze źródeł w języku duńskim.

Drugim celem książki jest sproblematyzowanie kulturowego sąsiedztwa Polski i Danii, bilateralnie przeoczonego czy nawet wypieranego. Uwadze obu społeczeństw umyka już sam banalny fakt pewnej polsko-duńskiej wspólnoty barw narodowych. Tytuł książki zapowiada, że podobieństw i niewyzyskanych płaszczyzn porozumienia międzykulturowego Polska–Dania jest więcej: wysokie poczucie patriotyczne, wpływ doświadczenia wojny i utraty terytoriów, tradycje spółdzielcze itd.

Z recenzji prof. Lecha Sokoła (Instytut Sztuki PAN)

Temat książki jest nie tylko nowy jako wywód naukowy, ale także współczesny dla wirtualnego czytelnika; wręcz dzisiejszy, aktualny. Refleksja obejmuje szeroką przestrzeń od historii, historii kultury i sposobu życia oraz obyczaju po problematykę społeczną, politykę wewnętrzną, lokalną czyli skandynawską, wreszcie duńską, polską i europejską, a nawet – poniekąd – światową. Autor przyjmuje strategię patrzenia na Danię w odniesieniu do Polski i oglądaną przez Polaków. Charakteryzuje kulturę duńską i przedstawia jej źródła. Ukazuje szerokie tło geopolityczne, nordyckie i bałtyckie (z recenzji prof. dr. hab. Lecha Sokoła).

Z recenzji dr. hab. Bartosza Jastrzębskiego (Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UWr)

Książka stanowi owoc dogłębnego, rozważnego, wieloletniego namysłu. Z każdej jej strony przeziera żywe zainteresowanie omawianą problematyką, a także ogromna erudycja Autora, z fotograficzną wręcz dokładnością kolekcjonującego i syntetyzującego całe „klastry” wiedzy skandynawistycznej. Praca wypełnia dotkliwą lukę w polskim piśmiennictwie kulturoznawczym – dzieło Pessela uzmysławia nam jak mało wiemy o naszym sąsiedzie „zza (wcale nie wielkiej) wody” (z recenzji dr. hab. Bartosza Jastrzębskiego).

Tagi:

Data publikacji: 17-04-2019

Instytut Kultury Polskiej
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel.+48 22 552 03 24
22 552 26 04

Uniwersytet Warszawski
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel. +48 22 552 00 00
NIP 525-001-12-66

Wydział Polonistyki

Projekt i realizacja:
rzeczyobrazkowe.pl